Η λίμνη μπάστερ.

 Όταν σταμάτησα για λίγο και κοίταξα προσεκτικά, είδα όλα τα βάσανα που την είχαν σημαδέψει. Ήταν σαν να είχαν χαράξει το πρόσωπό της και την ψυχή της, αφήνοντας ανεξίτηλα σημάδια. Εκείνη τη στιγμή υποσχέθηκα στον εαυτό μου πως δεν θα ξαναχύσω δάκρυα στη σκέψη ότι ίσως την ξαναδώ· όχι γιατί δεν την αγαπούσα, αλλά γιατί ο πόνος ήταν βαρύτερος από την ελπίδα.

Κι όμως, σαν να αψήφησε κάθε υπόσχεση και κάθε νόμο της λογικής, κατέβηκε από τον σκοτεινό της θρόνο. Ξεπρόβαλε μέσα από τις σκιές των δέντρων, αθόρυβα, σαν ομίχλη που κυλάει πάνω σε παγωμένο έδαφος. Βγήκε για να περπατήσει αιώνια στο σκοτάδι, όχι σαν άνθρωπος πια, αλλά σαν πνεύμα, σαν μια αδιόρατη πνοή ανέμου που σηκώνει τις τούφες των μαλλιών και τις κάνει να χορεύουν μαζί με τις νιφάδες του χιονιού.

Το άπειρο, αυτό που κανείς δεν μπορεί να αγγίξει ή να κατανοήσει, εκείνη το κουβαλούσε μαζί της. Ήταν αθάνατο όπως η αμαρτία· δεν πέθαινε ποτέ. Ο ρομαντισμός που κάποτε είχε αγκαλιάσει, της είχε προτείνει έναν θάνατο διαφορετικό, πιο ποιητικό, σαν υπόσχεση να γίνει κάποια άλλη, μακριά από τον εαυτό της. Μα η αλήθεια ήταν πιο σκληρή.

Ήρθε ο πόνος· βαθύς, αδυσώπητος. Το κλάμα έγινε αναφιλητό, το αναφιλητό σπαραγμός, και το σώμα της λύγισε σαν κλαδί στον άνεμο. Η οδύνη τρύπησε το κορμί της σαν μαχαίρι, αφήνοντας το αίμα να κυλήσει αργά, να χρωματίσει το παγωμένο χώμα, ενώ η ίδια στεκόταν εκεί, ανάμεσα στον κόσμο των ζωντανών και των νεκρών, χωρίς να ανήκει πια σε κανέναν από τους δύο.

Τα μάτια της, δύο σκοτεινές λίμνες, έμοιαζαν να κοιτούν κάπου πολύ μακριά, εκεί όπου το φως δεν φτάνει και οι φωνές σβήνουν πριν ακουστούν. Στο βλέμμα της δεν υπήρχε παρά μια σιωπή τόσο πυκνή, που μπορούσες να την αισθανθείς να σε βαραίνει στο στήθος. Κάθε της ανάσα ήταν σαν θρόισμα ξεραμένων φύλλων, εύθραυστη και έτοιμη να σβήσει με το παραμικρό φύσημα του ανέμου.

Η σκιά της απλωνόταν στο χιόνι, μα δεν την ακολουθούσε. Έμοιαζε να κινείται ανεξάρτητα, σαν να είχε δική της ζωή, σαν να ήταν εκείνη η αληθινή ύπαρξη και το σώμα απλώς ένα ξεχασμένο περίβλημα. Κάθε της βήμα άφηνε πίσω ένα αχνό σημάδι, το οποίο ο άνεμος έσβηνε σχεδόν αμέσως, λες και ο κόσμος αρνιόταν να θυμάται πως είχε περάσει από εκεί.

Και τότε κατάλαβα πως δεν υπήρχε επιστροφή. Η μορφή που είχα μπροστά μου δεν ήταν πια η γυναίκα που κάποτε γνώριζα. Ήταν ένα θραύσμα από αυτήν, μια αντανάκλαση χαμένης ζωής που περπατούσε σε έναν δρόμο χωρίς τέλος. Ήταν δεμένη σε μια αόρατη συμφωνία με το σκοτάδι, μια συμφωνία που δεν έκανε ποτέ η ίδια, αλλά που η μοίρα υπέγραψε για λογαριασμό της.

Κάθε τόσο, ένα αδιόρατο χαμόγελο σχηματιζόταν στα χείλη της, όχι από χαρά, αλλά από μια γνώση που δεν μοιραζόταν με κανέναν. Κι εγώ, παγωμένος στη θέση μου, ήξερα πως αν έκανα έστω κι ένα βήμα προς το μέρος της, ίσως να με άγγιζε εκείνη η ίδια σιωπή, να με τύλιγε και να με οδηγούσε κι εμένα σ’ εκείνον τον ατέρμονο δρόμο.

Έκανε ένα ακόμη βήμα, κι ο αέρας γύρω της πάγωσε τόσο που η ανάσα μου έγινε ομίχλη. Ήταν σαν το ίδιο το σκοτάδι να τραβιόταν επάνω της, να την τύλιγε με ένα αόρατο πέπλο, αφήνοντας τον υπόλοιπο κόσμο να ξεθωριάζει. Το φως του φεγγαριού έπεφτε επάνω της, μα αντί να τη φωτίζει, την έκανε να μοιάζει ακόμη πιο άυλη — σαν να ήταν φτιαγμένη από τον καπνό μιας σβησμένης φλόγας.

Τα δέντρα γύρω μας έσκυβαν ελαφρά, σαν να την αναγνώριζαν, σαν να ήξεραν ποια ήταν και γιατί δεν έπρεπε να τη σταματήσουν. Ο άνεμος γυρνούσε γύρω της, κουβαλώντας μαζί του ήχους μακρινούς, ψιθύρους που δεν μπορούσα να καταλάβω, αλλά που με γέμιζαν με έναν ανεξήγητο φόβο.

Την παρακολούθησα να απομακρύνεται, κάθε της κίνηση αργή, υπολογισμένη, σαν να μην υπήρχε βιασύνη. Έμοιαζε να ξέρει πως ο χρόνος είχε πάψει να μετράει γι’ αυτήν. Κι εγώ, αν και ήθελα να φωνάξω το όνομά της, ένιωσα το λαιμό μου να κλείνει. Δεν υπήρχε πια όνομα να την καλέσει· εκείνη που ήξερα είχε χαθεί, κι αυτό που έμενε ήταν απλώς η σκιά μιας υπόσχεσης που δεν κράτησε ποτέ.

Τη στιγμή που χάθηκε μέσα στο σκοτάδι, ένας τελευταίος σπασμός του ανέμου χτύπησε το πρόσωπό μου. Ήταν σαν ένα άγγιγμα αποχαιρετισμού — κρύο, ελαφρύ και οριστικό. Και τότε κατάλαβα πως δεν θα την ξανάβλεπα ποτέ, όχι γιατί δεν μπορούσα, αλλά γιατί εκείνη είχε περάσει σε έναν τόπο όπου οι ζωντανοί δεν έχουν θέση.

Έμεινα ακίνητος, σαν ριζωμένος στο έδαφος, ακούγοντας την ησυχία να απλώνεται γύρω μου. Δεν ήταν η γαλήνια σιωπή που ηρεμεί την ψυχή· ήταν μια βαριά, αποπνικτική απουσία ήχου, σαν να είχε σταματήσει να αναπνέει ο κόσμος. Ακόμη και το χιόνι που έπεφτε έμοιαζε να αιωρείται στον αέρα, αρνούμενο να αγγίξει τη γη.

Μπροστά μου, το μονοπάτι είχε σβήσει. Εκεί που πριν υπήρχαν τα ίχνη της, τώρα δεν υπήρχε τίποτα. Ο άνεμος είχε σβήσει κάθε απόδειξη πως κάποιος είχε περάσει από εκεί. Σαν να μην υπήρξε ποτέ. Κι όμως, ήξερα πως ήταν αληθινή· την είχα δει, την είχα ακούσει, είχα νιώσει την ψύχρα της να περνά από μέσα μου.

Έκανα ένα βήμα μπροστά, μόνο και μόνο για να δοκιμάσω αν μπορούσα να την ακολουθήσω. Ο αέρας πυκνός, σχεδόν στερεός, αντιστάθηκε, σαν να προσπαθούσα να περπατήσω μέσα σε νερό. Το σώμα μου βάρυνε και κάθε ανάσα μου έκαιγε τον λαιμό. Ήταν σαν να ήθελε κάτι να με κρατήσει πίσω, να με προστατέψει — ή να με φυλακίσει.

Τότε θυμήθηκα τα μάτια της. Εκείνο το βλέμμα, που δεν ζητούσε βοήθεια αλλά ούτε και έδινε ελπίδα. Ήταν μια προειδοποίηση, κρυμμένη πίσω από την απάθεια. Μια σιωπηλή παραδοχή πως είχε διαλέξει τον δρόμο της και πως εγώ δεν έπρεπε να τον διαβώ.

Γύρισα αργά το κεφάλι, κοιτώντας πίσω μου. Το μονοπάτι προς τον κόσμο που ήξερα ήταν ακόμη εκεί. Ζεστό φως από μακρινούς φανούς τρεμόπαιζε ανάμεσα στα δέντρα, σαν να με καλούσε. Κι όμως, ένα κομμάτι μου ήθελε να συνεχίσει να την ακολουθεί, ακόμη κι αν το σκοτάδι με κατάπινε.

Έμεινα για λίγες στιγμές διχασμένος, με την καρδιά μου να χτυπάει ακανόνιστα, σαν να ήθελε να μου θυμίσει ότι ο χρόνος δεν θα με περίμενε για πάντα. Το φως πίσω μου έμοιαζε ασφαλές, αλλά και ψεύτικο — σαν ένα όνειρο που φοβάσαι να ξυπνήσεις και να δεις ότι δεν υπήρξε ποτέ. Το σκοτάδι μπροστά μου, αν και απειλητικό, είχε μια ακατανόητη έλξη.

Έκανα ένα δεύτερο βήμα. Ο αέρας έγινε βαρύτερος, και μια λεπτή δίνη από νιφάδες σηκώθηκε γύρω μου, χορεύοντας σαν να με τύλιγαν σε αόρατο πέπλο. Ένιωσα το δέρμα μου να παγώνει, αλλά ο πόνος αυτός ήταν περίεργα γλυκός — σχεδόν καθησυχαστικός.

Στο βάθος, ανάμεσα στους κορμούς, είδα μια αχνή κίνηση. Σαν σκιά που γλιστρούσε ανάμεσα στις σκιές. Δεν ήμουν σίγουρος αν ήταν εκείνη ή απλώς το μυαλό μου που έπλεκε σχήματα για να την κρατήσει ζωντανή. Όμως η καρδιά μου χτύπησε δυνατά, σαν να αναγνώριζε κάτι που τα μάτια δεν μπορούσαν να αποδείξουν.

Η ανάσα μου έγινε πιο γρήγορη. Ήξερα πως αν την ακολουθούσα, δεν θα υπήρχε επιστροφή. Δεν θα υπήρχαν πια φανάρια να με περιμένουν, ούτε δρόμος που θα με έφερνε πίσω. Υπήρχε μόνο το άγνωστο, εκεί όπου ο χρόνος σταματά και οι ψυχές περιπλανώνται χωρίς τέλος.

Κι όμως, ένα παράξενο χαμόγελο σχηματίστηκε στα χείλη μου. Ίσως γιατί, βαθιά μέσα μου, πάντα ήξερα πως κάποια μονοπάτια πρέπει να τα βαδίσεις, ακόμη κι αν δεν ξέρεις αν στο τέλος θα βρεις φως ή μόνο το πιο βαθύ σκοτάδι.

Το χαμόγελο έμεινε για μια στιγμή, κι ύστερα έσβησε καθώς προχώρησα πιο βαθιά, αφήνοντας πίσω μου το τελευταίο ίχνος φωτός. Ο κόσμος γύρω μου άλλαξε — οι ήχοι πνίγηκαν, οι σκιές έγιναν πιο πυκνές, κι ο αέρας απέκτησε μια μεταλλική γεύση, σαν αίμα που δεν βλέπεις αλλά ξέρεις ότι είναι εκεί.

Τα δέντρα έμοιαζαν τώρα πιο ψηλά, πιο αρχαία, σαν να είχαν ριζώσει εδώ πριν ακόμη γεννηθεί ο χρόνος. Οι κορμοί τους στρεβλωμένοι, σαν σώματα που προσπάθησαν να ξεφύγουν και δεν τα κατάφεραν, απλώνοντας τα κλαδιά τους σαν χέρια που ζητούν βοήθεια. Ένιωσα ένα ανεπαίσθητο ρίγος στην πλάτη μου — όχι από το κρύο, αλλά από την αίσθηση ότι κάτι παρακολουθούσε κάθε μου κίνηση.

Κι ύστερα, την είδα ξανά. Όχι καθαρά· μόνο το περίγραμμα της, φωτισμένο από ένα αχνό, ασημένιο φως που δεν είχε καμία πηγή. Στεκόταν εκεί, ακίνητη, σαν να με περίμενε. Τα μαλλιά της κυμάτιζαν αργά, σαν να βρισκόταν μέσα σε νερό, και τα μάτια της… αχ, τα μάτια της ήταν άβυσσος. Δεν υπήρχε θυμός ούτε τρυφερότητα, μόνο μια απέραντη, παγωμένη γνώση.

Έκανα να μιλήσω, αλλά η φωνή μου χάθηκε προτού σχηματιστεί. Εκείνη έγειρε ελαφρά το κεφάλι, σαν να καταλάβαινε όλα όσα ήθελα να πω, μα και σαν να ήξερε ότι δεν είχαν σημασία. Σήκωσε το χέρι της και το έτεινε προς το μέρος μου. Δεν ήταν πρόσκληση· ήταν διαταγή.

Και τότε κατάλαβα — αν έπιανα αυτό το χέρι, δεν θα υπήρχε πια εγώ. Δεν θα υπήρχε επιστροφή, δεν θα υπήρχε μνήμη. Θα υπήρχε μόνο εκείνη… και το ατελείωτο σκοτάδι που τη συνόδευε.